La Flèche et l’Éléphant
La Flèche et l'Eléphant

La Flèche en L’Elephant zijn de klinkende namen van twee locomotieven die de rijtuigen mochten trekken van de allereerste passagierstreinrit op het Europese continent. Die trendsettende rit vond plaats in België, op 5 mei 1835, en reed tussen Brussel en Mechelen. La Flèche et l’Eléphant is een eenmalig event, dat hulde brengt aan die allereerste rit en dat ontwikkeld werd naar aanleiding van EUROPALIA TRAINS &TRACKS door kunstenfestival EUROPALIA en Ictus Ensemble. Het publiek wordt uitgenodigd om in Brussel aan boord te stappen van een privétrein met als bestemming de indrukwekkende Centrale Werkplaats van de NMBS in Mechelen. Speciaal voor dit event opent de NMBS de
deuren van deze reusachtige industriële site, waar treinen en hun onderdelen worden verbouwd en hersteld voor het Belgische spoorwegnet. De bezoekers worden uitgenodigd voor een artistieke reis met tal van bijzondere muzikale en (audio-)visuele voorstellingen door hedendaagse kunstenaars die de klank- en beeldenwereld van de trein  op een unieke manier interpreteren.

Een performance van Myriam Pruvot begeleidt de treinrit vanuit Schaarbeek. Pruvot gebruikt aankondigingsstemmen van de NMBS om een nieuw narratief te creëren dat  de rit naar Mechelen laat evolueren tot een geluidenreis.

Bij aankomst in de Centrale Werkplaats brengt Ann Eysermans een sitespecifieke performance: een prelude voor twee diesellocomotieven en harp. Een line-up die vreemd kan lijken, maar tegengestelden trekken elkaar aan. Twee machinisten toveren indrukwekkende en nostalgische geluiden uit de HLD 5404 en HLD 6041 locomotieven: het geluid van de vertrekkensklare ijzeren beesten, van hun compressoren en ontsnappende stoom en van de bulderende versnelling houden een uitzonderlijk muzikaal potentieel in. De harp interageert met fragiele geluiden, solide akkoorden en circulaire bewegingen om een opmerkelijk contrapunt te bereiken en een melodieuze geluidsverweving.  

De volgende stop is een immersieve performance van de Zwitsere componist Fritz Hauser. In Schraffur krassen de talrijke performers op verschillende objecten en gereedschap in de Mechelse ateliers. Percussie- en krasgeluiden worden vermengd tot een onvergetelijke soundscape, geïnspireerd op het universum van de treinen.

Ictus Ensemble neemt het dan over met een indrukwekkende uitvoering van Ballet Mécanique. De Amerikaanse componist George Antheil, de zelf verklaarde ‘Bad Boy of Music’, creërde dit stuk in 1924 en werkte daarvoor samen met schilder Fernand Léger en regisseur Dudley Murphy voor de gelijknamige, avant-la-lettre multimediale ervaring. Ictus brengt de originele, idealistische en overweldig startende versie uit 1924. Een  werk van uitzonderlijke betekenis uit de 20ste eeuw waarin Stravinsky’s dissonante klanken verder tot het uiterste worden gedreven, met onaflatende herhalingen en een verbluffende samengang tussen een zware, machine-achtige intensiteit en een flitsende snelheid. Het stuk weerspiegelt het futuristische geloof in de industrialisering, waarvoor de trein jarenlang symbool stond.

Na Ballet Mécanique komt Bezel, een stuk van Mario Garuti voor twee double bass recorders: futuristisch ogende instrumenten die ontworpen lijken te zijn om de ademende en bewegende lichamen van de performers te onthullen.

Speaker Swinging sluit de avond af. De kinetische performance van Gordon Monahan werd in 1982 voor de eerste keer opgevoerd en is een experiment voor negen ronddraaiende luidsprekers, audio-oscillatoren en LED lichten die op een atletische manier in beweging worden gezet door performers. De aanleiding voor de performance kwam er door het luisteren naar Lesliespeakers, bewegende voertuigen met omroepsystemen, vliegtuigen en andere bewegende geluidsbronnen, industrieel of organisch. Het akoestische proces van het faseren, het vibrato en tremolo zijn fundamenteel voor het werk, net als het zweten, zwoegen en de angst en het verleiden van de uitvoerders.

In samenwerking met Ictus Ensemble, Kunstencentrum nona, NMBS, Centrale Werkplaats Mechelen en ChampdAction.

Event on train
Centrale Werkplaats van Mechelen
Programme
19.03.2022 - 17:00
Address
Bautersemstraat 61 - 2800 Mechelen
Regular Institutional Partners